|
PTE o społecznej gospodarce rynkowej Warszawski Oddział PTE, w dniu 29 stycznia, w swojej siedzibie, zorganizował spotkanie z Honorowym Prezesem PTE panem prof. Zdzisławem Sadowskim. Temat spotkania: Czy w Polsce da się wprowadzić społeczną gospodarkę rynkową? Pan prof. Z. Sadowski rozwinął temat w trzech aspektach: - po co, w jakim celu mamy mówić o społecznej gospodarce rynkowej (sgr) - co oznacza sgr i jak pasuje do współczesnego świata, - jak sgr pasuje do Polski.
Profesor zauważył, że nie uda się rozwiązać żadnego problemu ekonomicznego bez określenia systemu ekonomicznego państwa. Polska od lat przeżywa nieudane eksperymenty ustrojowe. Trzeba szukać nowej koncepcji ustrojowej, szukając rozwiązywania problemów społecznych w ramach gospodarki rynkowej. Taką koncepcją jest sgr. Powstała w Niemczech w latach 40-stych i została wprowadzona jako system ustrojowy też w Niemczech po wojnie. Sgr jest zapisana w naszej Konstytucji jako ustrój gospodarczy Polski. Tymczasem w Polsce obowiązuje system neoliberalny, całkowicie sprzeczny zarówno z koncepcją sgr jak i z klasyczną doktryną liberalną. Profesor reprezentuje klasyczną myśl liberalną i z tej pozycji prowadzi rozważania. Klasyczny liberalizm ma intencje zapewnienia godziwego życia społeczeństwu i z założenia jest przesycony troską o byt ludzi. Jednak liberalizm przyniósł kłopoty i zachodzi potrzeba interwencji państwa. Powstały dwie koncepcje korekty gospodarki rynkowej: - państwo opiekuńcze (Skandynawia) - sgr (Niemcy, Francja)
System “państwo opiekuńcze” wprowadza mechanizmy oddziaływania państwa niejako ex post – jak już powstała grupa ludzi wymagających pomocy. System “sgr” wprowadza takie regulacje prawne, które powinny nie dopuszczać do powstania grup pokrzywdzonych i wymagających pomocy. Dziś jest inna gospodarka niż była w latach czterdziestych, kiedy sgr wprowadzano w Niemczech. Inna jest rola wiedzy i informacji. Zmieniły się stosunki praca-kapitał w związku z rolą pracy kwalifikowanej. Nastąpiła oligopolizacja kapitału finansowego i produkcji. Rynek finansowy jest wielokrotnie większy niż rynek finansowy. Jesteśmy uzależnieni od gry giełdowej, a kiedyś było odwrotnie. Trzeba poszukiwać syntezy idei liberalno-demokratycznych korzystając z koncepcji państwa opiekuńczego i sgr. W konkluzji pan prof. Z. Sadowski stwierdził, że w Polsce nie ma warunków dla zrealizowania sgr. Odbyła się szeroka dyskusja, w której rozwijano sprawy i problemy podjęte w referacie pana prof. Z. Sadowskiego. Przypomniano także, że sgr jest uznana jako system gospodarczy obowiązujący w Unii Europejskiej. Pan prof. Paweł Bożyk, zabierając głos w dyskusji stwierdził, że nie jest pesymistą w sprawie realizowania koncepcji sgr. Rządzący i media są ciągle zdominowani przez zwolenników rozwiązań neoliberalnych, ale sytuacja jednak się zmienia. Trzeba wziąć także pod uwagę i to, że społeczeństwo w końcu też będzie miało coś do powiedzenia i będzie stawiać żądania, które można realizować w systemie sgr.
( prof. Zdzisław Sadowski jest członkiem Komitetu Ekspertów Kongresu Porozumienia Lewicy)
Jerzy Stefański |